Blog

404. Liefde en macht

Posted by on 15 dec 2022 in Blog, Epos, Featured | Reacties uitgeschakeld voor 404. Liefde en macht

404. Liefde en macht

In de afgelopen weken heb ik geanalyseerd hoe in Richard Wagners Der Ring des Nibelungen macht wordt geportretteerd, met name in de muzikale ontwikkelingen van de thema’s van twee soorten macht – statusmacht en representatiemacht, gesymboliseerd door respectievelijk dwerg Alberich en oppergod Wotan. Tegenover de macht plaatst Wagner Liefde, maar dan niet in de zin van Love Conquers All. Liefde in de Ring is een gecompliceerd fenomeen dat veel vermag, maar niet alles goed maakt. Er is liefde tussen vader en dochter, broer en zus,...

read more

403. Gebroken macht

Posted by on 8 dec 2022 in Featured, Uncategorized | Reacties uitgeschakeld voor 403. Gebroken macht

403. Gebroken macht

In het vorige artikel besprak ik de notie van statusmacht, zoals die in Der Ring des Nibelungen van Richard Wagner wordt uitgebeeld, in de persoon van Alberich en vooral in de muzikale motieven die voortkomen uit het centrale symbool van diens macht, de Ring. Vandaag wil ik de motieven verkennen die uitgaan van Alberichs tegenstrever, oppergod Wotan. Wotan is in Wagner’s opera de vertegenwoordiger van de legitieme macht, de macht die we samen hebben gelegd in een scheidsrechter of vertegenwoordiger – iemand die namens ons...

read more

402. Nieuwe helden (en schurken)

Posted by on 1 dec 2022 in Featured, Uncategorized | Reacties uitgeschakeld voor 402. Nieuwe helden (en schurken)

402. Nieuwe helden (en schurken)

Om het probleem van ressentiment op te lossen, volstaat het niet een politieke remedie te vinden. Ressentiment wordt namelijk gevoed door statusangst, dat weer gebaseerd is op macht, dat weer gevestigd is op wedijver, dat weer rust op menselijke emoties. Wanneer we iets aan ressentiment willen doen, moeten we dus op psychologisch, economisch, sociaal en politiek niveau werken. Zoals ik al eerder heb geschreven: ik denk dat hiervoor alleen een epos bruikbaar is, een heldenverhaal dat ons, in een mythologische setting, toont welke permanente...

read more

401. Een nieuw verhaal

Posted by on 24 nov 2022 in Blog, Epos, Featured | Reacties uitgeschakeld voor 401. Een nieuw verhaal

401. Een nieuw verhaal

De afgelopen weken – en jaren – heb ik het fenomeen van ressentiment onderzocht, en zijn worteling in statusangst – dat weer geworteld is in schaarste, die weer op machtsstrijd berust. Tegelijk heb ik onderzocht of oude en nieuwe heldenverhalen ons een uitweg bieden en een richting wijzen hoe we uit de fuik van macht, schaarste, statusangst en ressentiment kunnen ontsnappen. In de komende weken wil ik gaan proberen die draden te verbinden en een nieuw verhaal te schetsen, een filosofie van ontsnapping en verlossing. In de...

read more

400. Tegen statusangst

Posted by on 15 nov 2022 in Blog, Featured, Uncategorized | Reacties uitgeschakeld voor 400. Tegen statusangst

400. Tegen statusangst

De vorige week heb ik onze analyse van ressentiment uitgebreid met het door Jurriën Hamer beschreven fenomeen van onterechte trots. Hoe waardevol de karakterisering van Hamer ook is, zijn remedie tegen deze vorm van ressentiment schiet helaas tekort. De cognitieve dissonantie waarvan onterecht trotse boeren, vervuilers, miljonairs het slachtoffer zijn kan helaas niet worden opgeheven door ze op dit ’trucje’ van ons ego te wijzen – dat trucje gebruiken we namelijk met een reden, en die reden moet worden weggenomen om...

read more

399. De juiste trots

Posted by on 6 nov 2022 in Blog, Featured | Reacties uitgeschakeld voor 399. De juiste trots

399. De juiste trots

In de lastige situatie waarin we ons bevinden – crisis of niet – lijken oplossingen vaak voor de hand te liggen maar toch moeilijk haalbaar te zijn. We weten dat we minder broeikasgassen en stikstof moeten uitstoten, dat we moeten stoppen met vlees eten en vliegen, maar we doen dat niet. We moeten ons niet afhankelijk maken van onderdrukkende regimes, maar doen dat toch. We moeten erkennen dat mensen in ons midden geschaad zijn door vooroordelen en discriminatie, maar aarzelen om dat toe te geven. Hoe komt dat? Volgens filosoof...

read more

398. Dagverlichting: het barre land

Posted by on 30 okt 2022 in Blog, Dagverlichting, Featured | Reacties uitgeschakeld voor 398. Dagverlichting: het barre land

398. Dagverlichting: het barre land

Ga rustig zitten. Kijk eens om je heen. Hoe is het licht? Vertellen je zintuigen je hoe laat het is, welke tijd van het jaar? Wat hoor je? verkeer of vogels? Is het lekker warm, of zit je een beetje te kleumen? Of is het eigenlijk te warm, of te vochtig? Hoe voel je jezelf? Fit, of een beetje under the weather? Ben je relaxt, of voel je jezelf een beetje opgejaagd? Hier is een moment voor jezelf. Lees het volgende verhaal en het bijbehorende gedicht: Op een dag reed Parsifal langs een rivier, waar hij twee mannen in een boot zag drijven....

read more

397. Dagverlichting: open deur

Posted by on 23 okt 2022 in Blog, Dagverlichting, Featured | Reacties uitgeschakeld voor 397. Dagverlichting: open deur

397. Dagverlichting: open deur

Ga rustig zitten. Kijk eens om je heen. Hoe is het licht? Vertellen je zintuigen je hoe laat het is, welke tijd van het jaar? Wat hoor je? verkeer of vogels? Is het lekker warm, of zit je een beetje te kleumen? Of is het eigenlijk te warm, of te vochtig? Hoe voel je jezelf? Fit, of een beetje under the weather? Ben je relaxt, of voel je jezelf een beetje opgejaagd? Hier is een moment voor jezelf. Lees het volgende verhaal en het bijbehorende gedicht: Voor de wet (naar Franz Kafka) Er was eens een huis van de wet, met voor de deur een wachter....

read more

396. Een ouderwetse held

Posted by on 17 okt 2022 in Blog, Featured | Reacties uitgeschakeld voor 396. Een ouderwetse held

396. Een ouderwetse held

En toen werd Max verstappen voor de tweede keer wereldkampioen in de Formule 1, wat tot enorme euforie in Nederlandse media leidde. Het RTL-nieuws opende ermee, vóór “17 doden bij bombardementen op Oekraïne”. De NRC, die op zaterdag de sportbijlage tot twee pagina’s teruggebracht heeft, publiceerde maandag een artikel van zeven bladzijden over de Formule 1 (“De Formule 1 is een mini-zonnestelsel met als ster: Max Verstappen”). Alle kranten, alle zenders, alle websites besteedden er aandacht aan. En dat was een...

read more

395. De kwestie M/V

Posted by on 7 okt 2022 in Blog, Featured | Reacties uitgeschakeld voor 395. De kwestie M/V

395. De kwestie M/V

Al vaker heb ik op deze plek een lans gebroken voor de onderzoeksmethode van middeleeuwse universiteiten, de zogenaamde disputatio. Een disputatio bestaat eruit dat je een stelling op alle voors en tegens onderzoekt. Dat betekent echter niet dat je die in twee lijstjes tegenover elkaar zet, maar dat je bij elk voor de mogelijke tegens zoekt – en bij elk tegen de mogelijke voors (oftewel tegen-tegens). Een zaak die de laatste weken zeer de aandacht heeft getrokken en mij een geschikt disputatie-onderwerp lijkt, is de voorgestelde wetswijziging...

read more