531. Chimpansee politiek
In de jaren negentig van de vorige eeuw begon de politieke polarisatie in de Verenigde Staten met de verkiezing van de Republikeinse oppositieleider Newt Gingrich. Gingrich had zijn opmars in de landelijke politiek te danken aan een compromisloze wijze van campagne en oppositie voeren, en die stijl bracht hij ook naar het voorzitterschap van de Republikeinse fractie in het Huis van Afgevaardigden. Bij de verkiezingen van 1994 kreeg die fractie de meerderheid en werd Gingrich voorzitter van het Huis, House speaker – een machtige positie, staatsrechtelijk de derde plek na president en...
Read More530. Is Sinterklaas een leugen?
We hebben de Sinterklaas-periode weer gehad. Deze keer was er geen commotie rondom Piet, maar wel een bedreiging van een acteur die zogenaamd in het Sinterklaas-journaal het ‘geheim’ van Sinterklaas zou hebben verklapt. Daar waren sommige mensen kennelijk heel boos over. Aan de andere kant waren er juist mensen die moeite hadden met het hele geheim, en die vonden dat het spelen van Sinterklaas eigenlijk het liegen tegen kinderen is. De voornaamste stem in dat kamp was die van filosoof Jan Warndorff, in een ingezonden stuk in de Volkskrant: Wij willen ons kind geen verhalen op de...
Read More529. Een fatale erfenis
In de laatste weken heb ik de evolutie van mensen, chimpansees en bonobo’s besproken, in een poging om duidelijk te maken hoe mensen zulke paradoxale wezens zijn geworden: tegelijk de minst agressieve en de meest gewelddadige aap. Vandaag wil ik de sluitsteen van mijn betoog plaatsen. Het oerprobleem van mensen is, denk ik, te begrijpen als een mismatch tussen onze erfelijke aanleg en moderne omstandigheden. Het is daarom te vergelijken met een bekend modern probleem: obesitas. In de kern is de toenemende obesitas in onze samenleving ook te wijten aan een mismatch: miljoenen jaren aan...
Read More528. De oermoord
De afgelopen weken heb ik de evolutionaire geschiedenis van de mens, de Homo sapiens, vergeleken met die van onze naaste verwanten, de chimpansee en de bonobo. (Ik heb zelfs gepleit voor een indeling van de mens als ‘derde chimpansee’, de Pan sapiens) We zagen in die vergelijking belangrijke overeenkomsten en belangrijke verschillen. De belangrijkste verschillen zijn deze: Mensen zijn, veel meer dan andere chimpansees, uitmuntende samenwerkers. Mensen delen voedsel, beschermen elkaar en dragen samen zorg voor de kinderen in de groep. Ze strijden ook samen tegen vijanden. Mensen...
Read More527. De tweeslachtige aap
Nadat we in de afgelopen weken onze naaste verwanten, de chimpansee en de bonobo, hebben bestudeerd, gaan we tenslotte mensen vergelijken met onze mede-chimps. Hoe verschilt onze evolutie van de hunne en hoe zijn we daarom geworden wie we zijn? Ik heb eerder uitgelegd hoe verschillende soorten ontstaan: nieuwe soorten worden op een bepaalde manier geïsoleerd van de moederpopulatie en ontwikkelen in die afzondering afwijkende karakteristieken die in hun nieuwe omgeving van voordeel zijn. Natuurlijke selectie bevordert de verspreiding van die eigenschappen – ze stapelen zich op een...
Read MoreGeef een filosofisch gesprek cadeau!
