Blog

251. Een nieuwe eredienst

Posted on Jul 22, 2019 in Blog, Cantate, Featured, Overlevenskunsten

251. Een nieuwe eredienst

Sinds enige jaren heb ik de gewoonte op zondag naar een Bach-cantate te luisteren. Niet alleen voor de hemelse muziek, maar ook omdat ik de cantates als een soort mini-erediensten ervaar, die in vijftien tot dertig minuten een levensbeschouwelijk thema vanuit verschillende kanten belichten. Tegelijk hebben ze de dramatische spanning van een kleine opera. Oorspronkelijk waren de cantates onderdeel van een Lutherse eredienst, opgebouwd rond bepaalde bijbelteksten uit een evangelie en een apostelbrief (afgestemd op de kalender van het kerkelijk jaar). Een voorbeeld: Gleichwie der Regen und...

Read More

250. Een deel voor het geheel

Posted on Jul 14, 2019 in Blog, Epos, Featured

250. Een deel voor het geheel

Eerder heb ik een onderzoek aangekondigd naar de rol en betekenis van heldenverhalen, en dan vooral met het oog op wat ze ons kunnen leren over de aanpak van moderne problemen. Ik gebruik als belangrijkste analytische instrument in dat onderzoek een indeling van schrijver en literatuurwetenschapper C.S. Lewis. Lewis onderscheidt twee soorten van heldenverhalen of epen: Het primaire epos heeft geen richting, geen bedoeling. Het gaat nergens heen. Er is winst en verlies, geluk en ongeluk, maar aan het einde van het verhaal zijn we ongeveer waar we begonnen. Er verandert niets belangrijks...

Read More

249. Wij zijn onze adem

Posted on Jul 6, 2019 in Blog, Featured, Overlevenskunsten

249. Wij zijn onze adem

Je zou kunnen zeggen dat Jalal ad-Din Rumi (1207-1273) de originele Overlevenskunstenaar was. We kennen Rumi vooral van zijn filosofische en mystieke gedichten, maar hij geloofde zelf dat kunstvormen als muziek en dans evenzogoed wegen naar God waren. In zijn ogen (en oren) hielp kunst om de aandacht van mensen te richten, om jezelf te verliezen en weer terug te vinden. Mijn favoriete Rumi-gedicht, Enkel Adem, heeft een gecompliceerde geschiedenis. Ten eerste is het maar de vraag of het echt van Rumi is, het kan ook van een tijdgenoot zijn. En het is populair geworden, niet in een letterlijke...

Read More

248. Forza Venezia!

Posted on Jun 28, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized

248. Forza Venezia!

De afgelopen weken heb ik het gehad over de ontwikkeling van Venetië – eerst naar aanleiding van een cruise-ongeluk en de resulterende discussie over toerisme in de Venetiaanse lagune, daarna over de economische ontwikkelingen van de stad in het licht van Jane Jacobs’ economische theorie. Uit beide bespiegelingen samen moge duidelijk zijn dat Venetië zich op een kruispunt bevindt: gaat het verder op de ingeslagen weg van steeds meer toerisme – en dan steeds meer ‘dagjestoerisme’ – of kiest het een andere weg? Venetië heeft zich eerder op een dergelijke...

Read More

247. Venetië op een kruispunt

Posted on Jun 21, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized

247. Venetië op een kruispunt

Op de pilaren van San Marco en San Teodoro in de Piazzetta van Venetië zijn een aantal uitgesneden figuren bijna uitgewist. We weten echter uit oude beschrijvingen dat ze ooit ambachtslieden hebben voorgesteld. De reliëfs zijn uit de twaalfde eeuw. Die onder San Teodoro stellen smeden, vissers, mandenmakers en wijnverkopers voor. Die onder San Marco fruitverkopers, slagers en veehandelaars. Een eindje verderop, tegen de gevel van het Dogenpaleis, zien we steenhouwers en architecten (lid van hetzelfde gilde) en negen andere beroepen: barbier, metselaar, goudsmid, schoenmaker, timmerman,...

Read More

246. Over een uitspraak van Alexis de Tocqueville

Posted on Jun 14, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized

246. Over een uitspraak van Alexis de Tocqueville

Op zondag 2 juni ramde een cruiseschip, de MSC Opera, een toeristenboot en een aanlegsteiger in Venetië. Op de toeristenboot zaten ongeveer 130 mensen. Vier van hen raakten gewond. Na het incident ontbrandde er een discussie over de doorvaart van kolossale cruiseschepen (de Opera is 275 meter lang!) en het bezoek van tientallen miljoenen dagjesmensen aan de stad van 52.000 inwoners. Afgelopen zaterdag betoogden drieduizend mensen op het San Marcoplein tegen cruiseschepen in het kanaal van Giudecca. De demonstratie is onderdeel van een grotere discussie over het toerisme in Venetië. Het...

Read More