Blog

299. Dagverlichting: wonder

Posted by on Aug 7, 2020 in Blog, Dagverlichting, Featured | Comments Off

299. Dagverlichting: wonder

Ga rustig zitten. Kijk eens om je heen. Hoe is het licht? Vertellen je zintuigen je hoe laat het is, welke tijd van het jaar? Wat hoor je? verkeer of vogels? Is het lekker warm, of zit je een beetje te kleumen? Of is het eigenlijk te warm, of te vochtig? Hoe voel je jezelf? Fit, of een beetje under the weather? Ben je relaxt, of vol je jezelf ene beetje opgejaagd? Hier is een moment voor jezelf. Begin met het lezen van het volgende gedicht, en de bijbehorende bezinning. De geest is een te bot instrument – Anne Stevenson De geest is een...

read more

298. Het woordenboek van geaccepteerde bullshit: white fragility

Posted by on Jul 30, 2020 in Blog, Bullshit, Featured | Comments Off

298. Het woordenboek van geaccepteerde bullshit: white fragility

Een van de bekendste catch phrases in het recente racismedebat is white fragility, oftewel witte kwetsbaarheid. Tenminste, dat is de letterlijke vertaling. In het Engels zit er ook nog iets van misprijzen en neerbuigendheid in de omschrijving, die daarom ook met ‘witte kleinzieligheid’ zou kunnen worden vertaald. Maar omdat de discussie hoe dan ook grotendeels in Engelse termen wordt gevoerd en meestal naar Amerikaansen toestanden verwijst, kunnen we in dit lemma de originele uitdrukking laten staan. White fragility als term is...

read more

297. Het probleem met Socrates

Posted by on Jul 23, 2020 in Blog, Featured, Filosofologie | Comments Off

297. Het probleem met Socrates

Een paar jaar geleden analyseerde ik in drie essays de Platoonse dialoog Protagoras, geholpen door de interpretatie van Martha Nussbaum in haar werk The Fragility of Goodness. In het laatste artikel stelde ik dat de dialoog, in moderne termen, om de volgende vragen draait: Is management iets wat onderricht kan worden? Is management iets wat iedereen kan doen, of een zaak van specialisten? Is er één maatstaf voor succes in organisaties? En een variant hiervan: Verandert een praktijk als er geen kwalitatieve maatstaven meer zijn, maar alleen...

read more

296. Dagverlichting: zomer

Posted by on Jul 15, 2020 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

296. Dagverlichting: zomer

Ga rustig zitten. Kijk eens om je heen. Hoe is het licht? Vertellen je zintuigen je hoe laat het is, welke tijd van het jaar? Wat hoor je? verkeer of vogels? Is het lekker warm, of zit je een beetje te kleumen? Of is het eigenlijk te warm, of te vochtig? Hoe voel je jezelf? Fit, of een beetje under the weather? Ben je relaxt, of vol je jezelf ene beetje opgejaagd? Hier is een moment voor jezelf. Begin met het lezen van het volgende gedicht, en de bijbehorende bezinning. Begin zomer – Ingrid Jonker Begin zomer en de zee een opengebroken...

read more

295. Hoofdburcht-voorburcht

Posted by on Jul 8, 2020 in Blog, Bullshit, Featured | Comments Off

295. Hoofdburcht-voorburcht

Moderne bullshit, zoals hier al vaak omschreven, dient ertoe de grens tussen waarheid en leugen uit te wissen zodat de spreker of schrijver ongestraft alles kan zeggen wat in zijn of haar kraam te pas komt. Wat verhuld wordt is hier niet de waarheid – het is het eigenbelang van de bullshitter. De grens tussen waarheid en leugen is echter niet de enige grens die door de bullshitter wordt uitgewist. Onderdeel van moderne bullshit is de tactiek om zich nooit ergens op vast te laten pinnen. Voor een bullshitter draait het nooit om een...

read more

294. Racisme als modern fenomeen

Posted by on Jun 20, 2020 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

294. Racisme als modern fenomeen

De laatste weken heb ik besproken hoe wij van nature geneigd zijn om samenzwerinsgtheorieën te construeren en hoe de moderne maatschappij erop ingesteld is die theorieën te verspreiden. Om niet alleen voor de hand liggende voorbeelden te nemen (hydroxychloroquine, aliens in Roswell, platte aarde) analyseerde ik vorige week de theorie dat het doden van zwarte Amerikanen door witte politieagenten een opzettelijk, systematisch gebruik is – iets waarvan grote delen van de Amerikaanse samenleving (en de onze) zijn overtuigd. De alom...

read more

293. Racisme als complottheorie

Posted by on Jun 13, 2020 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

293. Racisme als complottheorie

De laatste weken besteedde ik aandacht aan het fenomeen van complottheorieën. In het eerste stuk behandelde ik de moderne sociale tendensen die actuele samenzweringstheorieën gemeen hebben: melodrama, schijngebeurtenissen, bullshit en ressentiment. In het vervolg besprak ik de permanente denkfouten waaraan mensen zich plegen te bezondigen en die de constructie van complottheorieën begunstigen: cognitieve gemakzucht, aanwezigheidsheuristiek, WJZIAWEI, intentioneel/causaal interpreteren, sprekende voorbeelden, gevoelsheuristiek. Aan het einde...

read more

292. Waarom wij gek zijn op samenzweringstheorieën

Posted by on Jun 6, 2020 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

292. Waarom wij gek zijn op samenzweringstheorieën

In het vorige artikel besprak ik de pandemie van samenzweringstheorieën, die de wereld heeft overspoeld, en hoe moderne complottheorieën zich onderscheiden van vroegere. Meer dan voorheen drijven complot-suggesties op melodrama, schijngebeurtenissen, bullshit en ressentiment – corresponderend met maatschappelijke ontwikkelingen die deze fenomenen bevorderen. Je zou ook kunnen zeggen: hoe meer melodrama de heersende vorm van verhalen vertellen wordt; hoe meer mensen hun geld verdienen met het ensceneren van schijngebeurtenissen; hoe...

read more

291. Een samenzweringspandemie

Posted by on May 30, 2020 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

291. Een samenzweringspandemie

In de laatste maanden hebben we twee snel om zich heen slaande pandemieen gezien: die van Covid-19 en die van samenzweringstheorieen. Met name hypotheses over corona zelf staken de kop op: dat het een doelbewuste poging van China was om het Westen te verzwakken (of van de VS tegen China); dat het 5G-netwerk corona zou verergeren of zelfs veroorzaken (en daaraan verbonden, dat corona klachten over 5G moet maskeren); dat Bill Gates en zijn vrouw Melinda het hebben ontwikkeld tegen overbevolking; dat salafisten het virus hebben gemaakt om...

read more

290. Dagverlichting: jezelf zijn

Posted by on May 22, 2020 in Blog, Dagverlichting, Featured | Comments Off

290. Dagverlichting: jezelf zijn

Ga rustig zitten. Kijk eens om je heen. Hoe is het licht? Vertellen je zintuigen je hoe laat het is, welke tijd van het jaar? Wat hoor je? verkeer of vogels? Is het lekker warm, of zit je een beetje te kleumen? Of is het eigenlijk te warm, of te vochtig? Hoe voel je jezelf? Fit, of een beetje under the weather? Ben je relaxt, of vol je jezelf ene beetje opgejaagd? Hier is een moment voor jezelf. Begin met het lezen van het volgende gedicht, en de bijbehorende bezinning. Jij – Dennis O’Driscoll Wees jezelf, toon je wormige ogen aan de...

read more