Blog

243. Een objectief verhaal

Posted by on May 22, 2019 in Blog, Epos, Featured | Comments Off

243. Een objectief verhaal

Een paar weken geleden kondigde ik een onderzoek naar heldenverhalen aan, om te zien of er moderne epen zijn die ons ‘verder helpen’ met onze globale problemen. Die zoektocht was ge├»nspireerd door een analyse van schrijver C.S. Lewis uit de jaren veertig van de vorige eeuw. In een lezingenreeks over Milton’s Paradise Lost maakt Lewis een onderscheid tussen zogenaamde primaire en secundaire heldenverhalen. Het primaire epos kent geen patroon, geen ontwerp, geen bedoeling. Glorie en ongeluk wisselen elkaar af, de ene...

read more

242. Over bemiddeling

Posted by on May 14, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

242. Over bemiddeling

Afgelopen weken besteedde ik aandacht aan het fenomeen van de influencers, de mensen die producten aanprijzen op internet en daarmee in hun bestaan voorzien. Bij die beschouwingen werd echter steeds raadselachtiger waar de invloed van deze modellen eigenlijk op gebaseerd is. Pogingen om hun rol te analyseren volgens de marketingformule invloed = bereik x autoriteit x authenticiteit faalden, omdat deze termen inhoudsloos of onderling identiek bleken. Deze keer wil ik een laatste poging ondernemen om het fenomeen van de influencer te duiden en...

read more

241. Over bereik, autoriteit en authenticiteit

Posted by on May 7, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

241. Over bereik, autoriteit en authenticiteit

Vorige week schreef ik al over het fenomeen van de influencer, de persoon die op sociale media spullen aanprijst en daarmee zijn of haar geld verdient. En ik beschreef hoe de marketing-formule van influencing, invloed = bereik x autoriteit x authenticiteit, door influencers zelf wordt ondergraven. In het kort: influencers faken bereik door hun volgers-aantallen kunstmatig op te kloppen; ze faken autoriteit door net te doen alsof ze sponsordeals hebben, en alsof hun aanbevelingen op iets (anders dan geld) gebaseerd zijn; ze faken authenticiteit...

read more

240. Under the influence

Posted by on Apr 28, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

240. Under the influence

Tot een paar eeuwen geleden had het begrip ‘invloed’ een heel specifieke betekenis: het sloeg op de effecten van de planeten op ons gedrag – het onderwerp van astrologie. Tot en met de Renaissance accepteerde iedereen, ook grote geleerden, dat planeten misschien niet onze geest, maar in elk geval ons lichaam sturen. De hemellichamen doen dit door op een bepaalde manier op de lucht in te werken. In de woorden van John Donne: “Op de mens werkt de hemel slechts door eerst de lucht te bewerken.” Een oorlog of epidemie...

read more

239. Over medische schaarste

Posted by on Apr 21, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

239. Over medische schaarste

Historicus Michael Nye opent zijn geweldige boek over de geschiedenis van de Noordzee The Edge of the World met een passage over de Britse badplaats Scarborough in de achttiende eeuw. Ontspanning aan zee zoeken is dan net in de mode geraakt. Op het moment dat mensen ontdekken hoe fijn een verblijf aan het strand en een duik in zee is, gaan de dokters van die tijd er zich mee bemoeien. Zeewater werd, schrijft Nye, net als bronwater van de badplaatsen, gezien als geneesmiddel. En dat maakte de medische stand “onmiddellijk en diep bezorgd;...

read more

238. Een nieuw heldenverhaal

Posted by on Apr 14, 2019 in Blog, Epos, Featured | Comments Off

238. Een nieuw heldenverhaal

Na de verkiezingsoverwinning van het Forum voor Democratie (en zeker na de boreale overwinningsspeech van Thierry Baudet) werd weer eens herhaald wat sinds enkele decennia in intellectuele kringen als een gedoodverfde waarheid geldt: dat mensen sinds de opkomst van Fortuyn (2002); of sinds de val van de Berlijnse muur (1989); of misschien al sinds de aangekondigde dood van God (1882) een ‘groot verhaal’ missen en dat de politici die dat grote verhaal wel vertellen (Lenin, Mussolini en Hitler, maar ook Obama, Trump, Brexiteers)...

read more

237. Begeerte als imitatie

Posted by on Mar 30, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

237. Begeerte als imitatie

Dat mensen vaak afgunstig zijn op elkaar, is een bekend gegeven. Maar waar komt afgunst eigenlijk vandaan? Het voelt immers niet prettig om afgunstig te zijn. Afgunst is een impliciete erkenning dat een ander superieur is ten opzichte van jou: hij heeft een mooiere auto, een slimmere dochter, een hoger salaris. Jezelf inferieur voelen is onaangenaam, dat tast meteen je ego aan. Afgunst heeft altijd een dubbele boodschap, eentje voor degene die benijd wordt en eentje voor degene die benijdt. Dat blijkt ook uit de complimenten die we mensen...

read more

236. Hebben en niet hebben

Posted by on Mar 22, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

236. Hebben en niet hebben

In zijn artikel The Anatomy of Envy (1972) beschrijft antropoloog George M. Foster hoe er twee soorten van afgunst bestaan: die tussen gelijken en die tussen ongelijken. De eerste vorm bestaat in het kader van een competitie, waarin ruwweg gelijke rivalen binnen bepaalde regels om hetzelfde wedijveren. Een overwinning in een sportwedstrijd; om een baan; om een seksuele partner. Zolang de strijd nog gaande is bestaat er geen afgunst, maar nadat de beslissing gevallen is, zal de verliezer de winnaar om zijn of haar prijs benijden. Er is echter...

read more

235. Machteloze woede

Posted by on Mar 13, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

235. Machteloze woede

Vorige keer besteedde ik aandacht aan de zogenaamde gele hesjes, die in Frankrijk nu al drie maanden demonstreren. Demonstreren waartegen? Tegen van alles. Het lijkt erop dat de hesjes niet verenigd worden door een specifieke eis of grief, maar dat ze het enige wat ze verbindt een gevoel van onvrede is. Van miskenning. Van wrok. De ongerichte woede van de gilets jaunes lijkt mij alle trekken te hebben van wat ik eerder als ressentiment, oftewel geprojecteerde rancune, omschreef. Bij normale rancune is er eerst een vijand en een kwetsende daad,...

read more

234. Onder het gele hesje

Posted by on Mar 5, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

234. Onder het gele hesje

Afgelopen weekend waren er in Frankrijk voor de dertiende opeenvolgende keer demonstraties van de zogenaamde ‘gele hesjes’. Er deden enkele tienduizenden mensen mee. Over het algemeen verliepen de protesten rustig, al waren er her en der kleine botsingen met de politie. In december, op het hoogtepunt, deden er in Parijs en andere steden zeker 250.000 mensen mee aan de demonstraties. In die tijd stond ook een grote meerderheid van de Fransen achter de gilets jaunes. Intussen is die steun flink afgebrokkeld – voornamelijk door...

read more