Blog

236. Hebben en niet hebben

Posted by on Mar 22, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

236. Hebben en niet hebben

In zijn artikel The Anatomy of Envy (1972) beschrijft antropoloog George M. Foster hoe er twee soorten van afgunst bestaan: die tussen gelijken en die tussen ongelijken. De eerste vorm bestaat in het kader van een competitie, waarin ruwweg gelijke rivalen binnen bepaalde regels om hetzelfde wedijveren. Een overwinning in een sportwedstrijd; om een baan; om een seksuele partner. Zolang de strijd nog gaande is bestaat er geen afgunst, maar nadat de beslissing gevallen is, zal de verliezer de winnaar om zijn of haar prijs benijden. Er is echter...

read more

235. Machteloze woede

Posted by on Mar 13, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

235. Machteloze woede

Vorige keer besteedde ik aandacht aan de zogenaamde gele hesjes, die in Frankrijk nu al drie maanden demonstreren. Demonstreren waartegen? Tegen van alles. Het lijkt erop dat de hesjes niet verenigd worden door een specifieke eis of grief, maar dat ze het enige wat ze verbindt een gevoel van onvrede is. Van miskenning. Van wrok. De ongerichte woede van de gilets jaunes lijkt mij alle trekken te hebben van wat ik eerder als ressentiment, oftewel geprojecteerde rancune, omschreef. Bij normale rancune is er eerst een vijand en een kwetsende daad,...

read more

234. Onder het gele hesje

Posted by on Mar 5, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

234. Onder het gele hesje

Afgelopen weekend waren er in Frankrijk voor de dertiende opeenvolgende keer demonstraties van de zogenaamde ‘gele hesjes’. Er deden enkele tienduizenden mensen mee. Over het algemeen verliepen de protesten rustig, al waren er her en der kleine botsingen met de politie. In december, op het hoogtepunt, deden er in Parijs en andere steden zeker 250.000 mensen mee aan de demonstraties. In die tijd stond ook een grote meerderheid van de Fransen achter de gilets jaunes. Intussen is die steun flink afgebrokkeld – voornamelijk door...

read more

233. Een gebed dat zichzelf uit

Posted by on Feb 25, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

233. Een gebed dat zichzelf uit

In een tweetal vroege blogposts heb ik het over bidden gehad, en over hoe een gebed misschien uit z’n religieuze setting (z’n verbinding met een bepaald geloof of godsbeeld) gehaald kan worden en dan toch – als ritueel – een gunstig effect kan hebben op ons gemoed. En ik suggereerde dat je daarvoor misschien het beste een gedicht zou kunnen gebruiken. In het tweede artikel reflecteerde ik nog eens op mijn uitgangspunten en constateerde dat ik misschien een essentieel element van bidden over het hoofd had gezien:...

read more

232. Geen tijd te verliezen

Posted by on Feb 17, 2019 in Blog, Featured, Overlevenskunsten | Comments Off

232. Geen tijd te verliezen

Het begrip bucket list is algemeen bekend sinds het uitkomen van de gelijknamige Hollywoodfilm in 2007. In die rolprent spelen Jack Nicholson en Morgan Freeman de rollen van een biljonair, Cole, en mecanicien, Carter, die kennis maken terwijl ze allebei met terminale kanker in het ziekenhuis liggen. Carter vertelt Cole van zijn bucket list, de lijst van dingen die hij wilde doen voordat hij dood gaat – in Engels idioom kicks the bucket. Op Carter’s lijst staan dure en voor een arbeider bijna onhaalbare dingen als de Taj Mahal...

read more

231. Vlucht naar voren

Posted by on Feb 9, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

231. Vlucht naar voren

Vorige week besprak ik de overeenkomsten tussen het intussen beruchte Fyre-festival en Donald Trumps jacht op een grensmuur met Mexico. Beide zijn voorbeelden van situaties waar iemand zich met een tegenvallende realiteit geconfronteerd ziet en dan kiest voor de vlucht naar voren – in het onwerkelijke. In beide gevallen begint het met het verkopen – niet van een bestaand product (een festival of een deugdelijk infrastructureel plan), maar van wat mensen graag willen zien en horen. Schone schijn. Illusies. En vervolgens verandert,...

read more

230. Politiek als festival

Posted by on Feb 1, 2019 in Blog, Featured | Comments Off

230. Politiek als festival

Afgelopen maand lanceerde Netflix een fascinerende documentaire over een mislukt muziekfestival. In de lente van 2017 hadden rapper Ja Rule en zijn zakenpartner Billy McFarland een glamoureus feest willen houden op een eiland van de Bahama’s, maar door gebrekkige planning draaide het geheel uit op een totale mislukking. Uiteindelijk werd het geheel afgelast voordat de eerste act op een podium zou verschijnen. In de Verenigde Staten is het fiasco van dit zogenaamde Fyre-festival zo beroemd geworden dat organisator Ja Rule volledig met...

read more

229. Het woordenboek van geaccepteerde bullshit: blue monday

Posted by on Jan 26, 2019 in Blog, Bullshit, Featured | Comments Off

229. Het woordenboek van geaccepteerde bullshit: blue monday

Afgelopen maandag was het zogenaamd Blue Monday, de meest deprimerende dag van het jaar. Hoewel het begrip ‘blue monday’ (niet te verwarren met onze ‘blauwe maandag’) tenminste zestig jaar oud is (het gelijknamige nummer van Fats Domino is uit 1959), kennen we pas sinds 2005 de traditie van de derde maandag in januari als de zwartste dag van het jaar. Nu is het begrip wijd verspreid, met jaarlijkse media-aandacht voor de dag, de herkomst – en allerlei dingen die er vaag mee te maken hebben: somberheid, verlangen...

read more

228. Faust’s redding

Posted by on Jan 20, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

228. Faust’s redding

Als afsluiting van drie blogverhalen over Faust wil ik Faust’s redding bespreken – zijn hemelvaart, waarbij een groep engelen ‘het onsterfelijke deel’ van Faust aan de duivel ontrukt en meevoert – Mefisto in ontreddering achterlatend. Op veel lezers heeft deze wending een vreemde indruk gemaakt: Faust’s redding lijkt een onberedeneerde ingreep van God of engelen (of Goethe), zoals in Griekse tragedies vaak een deus ex machina de plot omgooide en de protagonisten uit een uitzichtsloze situatie kon...

read more

227. Faust als schijnwereld

Posted by on Jan 13, 2019 in Blog, Featured, Uncategorized | Comments Off

227. Faust als schijnwereld

Vorige week beschreef ik het probleem van Goethe’s Faust als dat van iemand met ‘Boorstin’s syndroom’: de onbedwingbare behoefte om de wereld mooier en maakbaarder te maken dan ze eigenlijk is. Om die behoefte te bevredigen (en tegelijk niet te bevredigen!) sluit Faust een contract met de duivel, nadat hij tien jaar vergeefs met wetenschap en magie aan de slag is gegaan. Nu heb ik dan filosofie, Rechten en artsenij, en ach! Helaas ook nog theologie Terdege beoefend, nacht en dag. Daar sta ik nu, ik arme dwaas Zo wijs...

read more